ރަމަޟާން މަހުގެ ރޭތަކަކީ ދިވެހިންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެނުވާ ރޭތަކެކެވެ. މީގެ ތެރެއިން ވެސް "ހާރުކެއުން" ނުވަތަ ހާރުދަމުގެ ކެއުމަކީ ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގައި ވަރަށް ހާއްސަ މަގާމެއް ދެވިފައިވާ ކަމެކެވެ. ދީނީ ގޮތުން ބަލާއިރު ހާރުކެއުމަކީ ބަރަކާތްތެރި ސުންނަތެކެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ހަދީސް ކުރައްވާފައި ވަނީ "ތިޔަބައި މީހުން ހާރުކާށެވެ! ފަހެ ހަމަކަށަވަރުން ހާރުކެއުމުގައި ބަރަކާތް ލެއްވިގެންވެއެވެ." މިފަދައިންނެވެ.

ނަމަވެސް މިއަދު ފެންނަމުންދާ މަންޒަރަކީ، މި ބަރަކާތްތެރި އަޅުކަމުގެ ބައި، ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި އޮތް އާއިލީ ގުޅުންތަކުގެ ތެރެއިން ނުކުމެ، ޒަމާނީ "ޓްރެންޑް"އަކަށް ބަދަލުވަމުންދާ ތަނެވެ. ގޭތެރޭގެ ސުފުރާ މަތިން، ރެސްޓޯރެންޓްތަކާއި ކެފޭތަކުގެ މާހައުލަށް ހާރުކެއުން ބަދަލުވަމުންދާ ދިއުމަކީ މިއަދު ވިސްނާލަންޖެހޭ އިޖުތިމާއީ ބޮޑު ބަދަލެކެވެ.

މާޒީގެ ހަނދާންތައް: ގޭތެރޭގެ ހަލަބޮލިކަމާއި ބަދިގޭގެ ވަސް

މީގެ އަހަރުތަކެއް ކުރިއަށް ޖެހިލާއިރު، ހާރުދަމަކީ ގޭތެރެއަށް ދިރުން ގެނުވާ ވަގުތެކެވެ. މާމަމެންނާއި މައިންބަފައިން ހާރުކެއުން ތައްޔާރުކުރުމަށްޓަކައި މެންދަމު ހޭލައި އުޅޭއިރު، މުޅި ގޭތެރޭގައި ހިފާލާފައި ހުންނަނީ ކެއްކުމުގެ މީރު ވަހެވެ. އޭރުގެ ހާރުކެއުންތައް ވަރަށް ސާދާ އެވެ. ބަތްޕެނާއި، މަސްކުނޑި ނުވަތަ މަސްކުރޮޅި، ފިހުނު މަސް އަދި ލޮނުމިރުހަކީ އޭރުގެ އެންމެ އާންމު ކެއުންތަކެވެ. ނުވަތަ ރޮއްޓާއި ރިހައެވެ. މި ސާދާ ކެއުންތަކުގައި ލައްކަ ރަހަ ހުރެ އެވެ.

އެ ޒަމާނުގައި ހާރުކެއުމުގެ އެންމެ ހާއްސަ ކަމަކީ އާއިލާގެ އެންމެން އެއް މޭޒެއްގެ ދޮށަށް ޖަމާވުމެވެ. ނިދިމޫނާ އެކުވެސް، ކުދިބޮޑު އެންމެން އެކުގައި ތިބެ ކައިބޮއި ހެދުމަކީ އާއިލީ ގުޅުން ބަދަހިކޮށްދިން ކަމެކެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ބަނޑުފުރާލުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ލޯތްބާއި އަޅާލުން ހިއްސާކުރެވޭ، އަދި ރޯދައަށް ހުރުމަށްޓަކައި އެކަކު އަނެކަކަށް ހިތްވަރުދޭ ވަގުތެކެވެ. ގޭތެރޭގެ އެ ހަލަބޮލިކަމާއި ގާތްކަމަކީ މިއަދުގެ ޒުވާން ޖީލަށް ތަޖުރިބާކުރަން ނުލިބިދާނެ އަގުހުރި ހަނދާންތަކެކެވެ.

ޒަމާނީ ހާރު: ރެސްޓޯރެންޓްތަކާއި ސޯޝަލް މީޑިއާ

މިއަދު މަންޒަރު މުޅިން ތަފާތެވެ. "ހާރު އައުޓިން" ނުވަތަ ބޭރުން ހާރުކެއުމަކީ ރޯދަމަހުގެ ލައިފްސްޓައިލްގެ ބަޔަކަށް ވަނީ ވެފަ އެވެ. މާލެ އާއި އަތޮޅުތަކުގެ ރެސްޓޯރެންޓްތަކުން ހާރުގަޑިއަށް ހާއްސަ މެނޫތަކާއި ބުފޭތައް ތައާރަފުކުރެ އެވެ. ޒުވާނުންގެ ގްރޫޕްތަކާއި އެކުވެރިން ރޭގަނޑުގެ ވަގުތުތައް ހޭދަކުރަނީ ކޮފީ މޭޒުތަކުގަ އެވެ. އަދި ނިންމާލަނީ ފަތިސްވުމާ ގާތްކޮށް، ކޮންމެވެސް މަޝްހޫރު ރެސްޓޯރެންޓަކުން ހާރުކައިގެންނެވެ.

މި ބަދަލުގެ ތެރެއިން ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ދައުރު ވަރަށް ބޮޑެވެ. ކާ މޭޒުމަތީގެ ފޮޓޯތައް އިންސްޓަގްރާމް އަދި ފޭސްބުކް ސްޓޯރީތަކަށް ލުމަކީ އާދައެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހާރުކެއުމުގެ އަސްލު މަގުސަދު ކަމަށްވާ އަޅުކަމުގެ ރޫހު ކޮންމެ ވެސް ވަރަކަށް ގެއްލި، އެއީ ހަމައެކަނި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ހަރަކާތެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަވަމުންދާކަން ފާހަގަކުރެވެ އެވެ. ގޭގައި ހަދާ ސާދާ ބަތްޕެން ތަށްޓަށް ވުރެ، ރެސްޓޯރެންޓްގެ "ވެސްޓާން" ނުވަތަ "އިންޑިއަން" ކެއުންތައް މިއަދު ވަނީ މަގުބޫލުވެފަ އެވެ.

އިޖުތިމާއީ ގުޅުންތަކާއި ލުއިފަސޭހަކަން

ނަމަވެސް، މި ބަދަލަކީ މުޅިން ގޯސް ބަދަލެއް ކަމަށް ބުނެވޭކަށް ނެތެވެ. ޒަމާނަށް އައި ބަދަލާއެކު ދިރިއުޅުން ބުރަވެ، ގިނަ ބަޔަކު ވަޒީފާގައި އަވަދިނެތި އުޅޭއިރު، ބޭރުން ހާރުކެއުމަކީ ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު ލުއިފަސޭހައެކެވެ. ހާއްސަކޮށް ރޭގަނޑު ޑިއުޓީގައި އުޅޭ މުވައްޒަފުންނާއި، ކިޔަވާ ކުދިންނަށް މިއީ ފަސޭހަ ގޮތެކެވެ. އަދި މިއީ ރަޙުމަތްތެރިންނާއި، މަސައްކަތުގެ މާހައުލުގައި އުޅޭ އެކުވެރިންނާ ބައްދަލުވެ، ގުޅުން ބަދަހިކުރުމަށް ލިބޭ ފުރުސަތެއް ވެސް މެ އެވެ.

ގޭގައި ކެއްކުމުގެ ބުރަ ކުޑަވުމުން، އަޅުކަމަށް ވަގުތު ހުސްކުރުމަށް ބައެއް މީހުންނަށް ފުރުސަތު ލިބެ އެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު މުޅި އާއިލާ އެކުގައި ބޭރަށް ގޮސް ހާރުކެއުމަކީ ވެސް އާއިލީ ގުޅުން ބަދަހިކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ. މުހިންމީ އެކަން ކުރާ ނިޔަތާއި ގޮތެވެ.

އަސްލު ރޫހު ދިރުވައި އާލާކުރުން

ކަން މިހެން އޮތް ނަމަވެސް، އަޅުގަނޑުމެން ވިސްނަންވީ ހާރުކެއުމުގެ އަސްލު މަގުސަދު ނުގެއްލޭނެހެން މިކަން ކުރުމަށެވެ. ހާރުކެއުމަކީ ހަމައެކަނި ކެއުމެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ އަޅުކަމެކެވެ. އެ ވަގުތަކީ ދުއާ އިޖާބަކުރައްވާ ވަގުތެވެ. ވީމާ، ރެސްޓޯރެންޓްތަކުގެ އަޑުގަދަ މާހައުލުގައި ވަގުތުތައް ބޭކާރުކޮށްލުމުގެ ބަދަލުގައި، އެ ވަގުތުގެ ބަރަކާތް ހޯދުމަށް ސަމާލުކަން ދޭންޖެހެ އެވެ.

އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކު ވެސް އަމިއްލަ ނަފްސާ ސުވާލުކޮށްލަމާ ހިންގަވާށެވެ. މި ރަމަޟާން މަހު، ހާރުދަމުގެ ވަގުތު ހޭދަކުރަނީ ކޮފީ މޭޒުތަކުގެ ޒުވާބުތަކުގައި ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ އާއިލާއާއެކު ގޭގެ އުފާވެރި މާހައުލުގައި ހެއްޔެވެ؟ ޒަމާނީ ލުއިފަސޭހަތަކުގެ ބޭނުން ހިފަމުން ވެސް، އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަރިންނަށް ދައްކަންވީ ދިވެހިވަންތަ، އިސްލާމީ ރިވެތި އުސޫލުތަކެވެ. ހާރުކެއުމަކީ "އިވެންޓެއް" ގެ ގޮތުގައި ނުދެކި، އެއީ ރޫޙާނީ ގޮތުން މީހާ ތާޒާކޮށްދޭ އަޅުކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަންނާށެވެ. އޭރުން، ޒަމާން ބަދަލުވިޔަސް، ދިވެހިންގެ ހިތްތަކުގައިވާ އީމާންކަމުގެ ނޫރު ފަނޑުވެގެން ނުދާނެ އެވެ.