ރޯދަމަހު މާލޭގެ ޓްރެފިކުން ބޮލަށް އިތުރު ރިހުންތަކެއް

މެންދުރުގެ ގަދަ ހޫނެވެ. މާލޭގެ މަޖީދީމަގާއި ޗާންދަނީމަގު ގުޅޭ ހިސާބުގައި ސައިކަލުތަކުން ވަނީ ފުރިބާރުވެފަ އެވެ. އިރުގެ ދޯދިތައް ސީދާ ބޮލަށް އެޅިފައިވާއިރު، ހިރަފުހާއި ދުމުގެ ތެރޭގައި ތިބި މީހުންގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ ވަރުބަލިކަމާއި ކެތްތެރިކަން ކޮޅުންލާފައިވާ މަންޒަރެވެ.

ރޯދައަށް ތިބެ، ވަޒީފާގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމަށްފަހު ނުވަތަ ކުދިން ބަލާ ސްކޫލަށް ދާން ޖެހިފައިވާ ބެލެނިވެރިންގެ ހާސްކަން، އެމީހުންގެ މޫނުމަތިން ސާފުކޮށް ފެންނަން ހުއްޓެވެ. މިދުވަސްވަރު މަގުމަތިން އިވޭ ބަރުގޮނުގެ އަޑުފަށްގަނޑަކީ މި ހޫނު މޫސުމުގެ އުނދަގޫ އިތުރަށް ބޮޑުކޮށްލާ ކަމެކެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ޓްރެފިކް ޖޭމެއް ނޫނެވެ؛ މިއީ ރޯދަމަހު މާލޭގެ މަގުމަތިން ފެންނަ އާންމު ހަގީގަތެވެ.

މަގުތަކަށް އަންނަ ބަދަލު

ރޯދަމަހު މާލޭގެ ޓްރެފިކް ފްލޯއަށް އާދަޔާ ޚިލާފު ބަދަލުތަކެއް އާދެ އެވެ. ހާއްސަކޮށް މެންދުރުފަހު 2:00 އިން ފެށިގެން ހަވީރު 4:00 އާ ހަމައަށް، އޮފީސްތަކާއި ސްކޫލްތައް ނިމޭ ވަގުތަކީ މާލޭގެ މަގުތައް އެންމެ ބާރުބޮޑުވާ ވަގުތެވެ. ފުލުހުންގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކާގޮތުން، މާލެ ސަރަޙައްދުގެ 22 މިސްކިތެއް ކައިރީގައި ނަމާދު ވަގުތުތަކުގައި ޓްރެފިކް ތޮއްޖެހުން ބޮޑުވެ އެވެ. މިކަމަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށްޓަކައި، ފުލުހުން ވަނީ މިސްކިތްތައް ކައިރީގައި ހާއްސަ ޓްރެފިކް ޕްލޭންތަކެއް އެކުލަވާލައި، ބާޒާރުމަތީ ސަރަޙައްދުގައި ހެނދުނު 6:00 އިން ހަވީރު 6:00 އަށް ޕާކިން މަނާކޮށްފަ އެވެ. ނަމަވެސް، އެއްފަހަރާ އެތައް ހާސް އުޅަނދެއް މަގުމައްޗަށް ނުކުތުމުން، ކިތަންމެ ރަނގަޅު ޕްލޭނެއް އޮތަސް ތޮއްޖެހުމަކީ ނުވެ ނުދާނެ ކަމެއްކަން މަގުމަތީގެ މަންޒަރުތަކުން ހެކިދެ އެވެ.

ދަތުރުގެ ދަތިކަމާއި ވަގުތު

މަޖީދީމަގާއި ބޮޑުތަކުރުފާނު މަގު ފަދަ މައި މަގުތަކުގައި ދުއްވާ އެއްޗެހި ހުއްޓިފައި އޮންނަ މަންޒަރަކީ މިހާރު އާންމު ކަމެކެވެ. ޓެކްސީ ޑްރައިވަރެއް ކަމަށްވާ އަހުމަދު ބުނިގޮތުގައި، "ރޯދަމަހު ދަތުރެއް ނަގައިގެން މަންޒިލަށް ވާސިލުވުމަށް ނަގާ ވަގުތު ދެގުނަ އިތުރުވޭ. ބައެއް ފަހަރު ކަސްޓަމަރުންނަށް ގަޑިއަށް ނުދެވުމުން ޝަކުވާ ކުރޭ، އެކަމަކު އަހަރެމެންނަށް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޯވޭ." އެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ޑެލިވަރީ ޚިދުމަތް ދޭ ފަރާތްތަކަށްވެސް މި ދުވަސްވަރު ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިވެ އެވެ. އިފްތާރު ގަޑި ކައިރިވަމުން އަންނައިރު، ކާބޯތަކެތި ޑެލިވަރީ ކުރުމަށް ސައިކަލުތަކުގައި ބާރަށް ދުއްވާ މަންޒަރު ފެނެ އެވެ. މިއީ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތަކަށް މަގުފަހިވާ ކަމެކެވެ.

ޓްރާންސްޕޯޓް މިނިސްޓްރީން ވަނީ މުދާ އުފުލާ ގަޑިތަކަށް ބަދަލު ގެނެސް، ހެނދުނު 8:00 އިން 9:30 އަށް އަދި ހަވީރު 4:30 އިން ރޭގަނޑު 8:00 އަށް މުދާ އުފުލުން މަނާކޮށްފަ އެވެ. މިއީ ތޮއްޖެހުން ކުޑަކުރުމަށް އެޅި މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.

ކެތްތެރިކަމުގެ މުހިންމުކަން

މަގުމަތީގެ ތޮއްޖެހުމާއި ހޫނުގަދަވުމަކީ ރުޅިގަދަވެ، ކެތްތެރިކަން ކޮޅުންލާން މެދުވެރިވާ ސަބަބުތަކެވެ. ނަމަވެސް، ރޯދައިގެ އަސްލު މަގުސަދަކީ ކެތްތެރިކަމާއި މަޑުމައިތިރިކަން އިސްކުރުމެވެ. މަގުމަތީގައި ދިމާވާ ކުދިކުދި ކަންކަމާ ހުރެ ޒުވާބުކުރުމާއި، ބަރުގޮނު އެޅުމުގެ ބަދަލުގައި، އެހެން މީހުންނަށް އިހުތިރާމްކޮށް، ހިނިތުންވުމާއެކު މުޢާމަލާތް ކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.

"އަހަރެމެން އެންމެން ވެސް މިތިބީ ރޯދައަށް. އެންމެން ވެސް ބޭނުންވަނީ ގެއަށް ދާން. ކުޑަކޮށް ކެތްތެރިވެލައިގެން، އެކަކު އަނެކަކަށް ތަންދީގެން އުޅެފިނަމަ، މި ދަތިކަން މާ ބޮޑަށްވެސް ލުއިވާނެ،" މަގުމަތީގައި ޓްރެފިކް ބަލަހައްޓަން ހުރި ފުލުހަކު ފާހަގަކުރި އެވެ.

ހަގީގަތުގައި ވެސް، މަގުމަތީގެ އަމާންކަން ގުޅިފައިވަނީ ހަމައެކަނި ގަވާއިދުތަކާ ނޫނެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކެތްތެރިކަމާއި އިޖުތިމާއީ ޒިންމާއާވެސް ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ.

އުޅަނދުތަކުން ފުރިބާރުވެފައިވާ މަގުތައް

ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، މާލޭގެ މަގުތަކުގެ ހާލަތު ވަނީ ނުރައްކާތެރި މިންވަރަކަށް ގޯސްވެފަ އެވެ. ފުލުހުންގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކާގޮތުން، 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ކުއާޓަރުގައި އެކަނިވެސް ގްރޭޓާ މާލެ ސަރަހައްދުގައި 1،068 އެކްސިޑެންޓް ވަނީ ހިނގާފަ އެވެ. މިއީ އޭގެ ކުރީ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ މިންވަރެކެވެ. މާލޭގެ މަގުތަކުގެ 82 އިންސައްތަ ޖާގަ އުޅަނދުތަކުން ހިިފާފައިވާއިރު، ހިނގާ މީހުންނަށް ބޭނުންކުރަން ލިބެނީ އެންމެ 18 އިންސައްތަ ޖާގަ އެވެ. ގްރޭޓާ މާލެ ސަރަހައްދުގައި 119،000 އަށްވުރެ ގިނަ އުޅަނދު ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވިފައިވާއިރު، އޭގެ ތެރެއިން 87 އިންސައްތައަކީ ސައިކަލެވެ.

ހާއްސަކޮށް ސްކޫލް ގަޑިތަކާއި އޮފީސް ނިމޭ ގަޑިތަކުގައި މާލޭގެ މަގުތައް ހުއްޓުމަކަށް އާދެ އެވެ. އަމީނީމަގާއި މަޖީދީމަގު ފަދަ ބޮޑެތި މަގުތަކުގައި އުޅަނދުތައް ތޮއްޖެހި، ކުރިއަށް ނުދެވި އެތައް އިރެއް ވަންދެން ތިބެންޖެހެ އެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ދަރިވަރުންނަށް ގަޑިއަށް ސްކޫލަށް ނުދެވުމާއި، އޮފީސް މުވައްޒަފުންނަށް ގެއަށް ދިއުމަށް ބޮޑެތި ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވެ އެވެ.

ދުވާލުގެ ވަގުތުތަކުގައި ކުރިމަތިވާ ގޮންޖެހުންތައް

މި ތޮއްޖެހުމުގެ ނޭދެވޭ އަސަރު އެންމެ ބޮޑަށް ކުރަނީ ކުއްލި ހާލަތްތަކުގަ އެވެ. އެމްބިއުލާންސްތަކަށް ބަލިމީހުން ގޮވައިގެން ހޮސްޕިޓަލަށް ދިއުމަށް މަގުތަކުން ޖާގަ ނުލިބުމަކީ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ފަދަ ކަމެކެވެ. ސައިރަންގެ އަޑަށް މަގު ދައްކަން ބޭނުންވިޔަސް، ތޮއްޖެހިފައިވާލެއް ބޮޑުކަމުން އެހެން އުޅަނދުތަކަށް އަރާނެ ތަނެއް ނޯވެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، އާރްޓީއެލް (RTL) ބަހުގެ ޚިދުމަތަށް ވެސް މިކަމުގެ އަސަރުކުރެ އެވެ. ގަޑިއަށް ބަސް ނުއައުމާއި، ބަސް ދަތުރުކުރަން ގިނަ ވަގުތު ނެގުމުގެ ސަބަބުން އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމަށް ރައްޔިތުން ކުރާ އިތުބާރު ކުޑަވެގެންދެ އެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މާލޭގައި ބަސް ބޭނުންކުރަނީ އާބާދީގެ ވަރަށް ކުޑަ އިންސައްތައެކެވެ.

މަގުމަތީގައި ގިނަ ވަގުތު ހޭދަކުރަން ޖެހުމަކީ ނަފްސާނީ ގޮތުން ވެސް މީހާއަށް އަސަރުކުރުވާ ކަމެކެވެ. "ޓްރެފިކް ސްޓްރެސް"ގެ ސަބަބުން މީހުންގެ ކިބައިގައި ރުޅިވެރިކަން އިތުރުވެ، މަގުމަތީގެ އަދަބުތަކަށް ހުރުމަތްތެރިކޮށް ހިތުން ކުޑަވެގެންދެ އެވެ. ބަރުގޮނު އެޅުމާއި، ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް އޯވަޓޭކް ކުރުން ފަދަ ކަންކަން އިތުރުވަނީ މިފަދަ ނަފްސާނީ ޕްރެޝަރުތަކާ ހެދި އެވެ.