ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމަ ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށާއި، އެމެރިކާއިން އީރާނަށް ދަތިކުރުމަށް އަޅާފައިވާ ބްލޮކޭޑް ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށާއި، އަދި ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި އަލުން ހުޅުވާލުމުގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ އޮނިގަނޑަކަށް އެއްބަސްވެފައިވާ ކަމަށް އެމެރިކާއާއި އީރާނުގެ އޮފިޝަލުން އާދީއްތަ ދުވަހު ހާމަކުރައްވައިފި އެވެ. މި އިބްތިދާއީ އެއްބަސްވުމާއެކު ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގު ވަނީ ދަށްވާން ފަށާފަ އެވެ. ނަމަވެސް އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމާ ގުޅޭ ކަންކަން ނިންމުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ ކުރިއަށް އޮތް މަޝްވަރާތަކުގަ އެވެ.

"އީރާނާއެކު ވެވޭ އެއްބަސްވުން މިހާރު ވަނީ ފުރިހަމަވެފައި،" ވޮޝިންޓަންގެ ގަޑިން އާދީއްތަ ދުވަހުގެ ހަވީރު 5:30 ހާއިރު އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އޭނާގެ 'ޓްރުތު ސޯޝަލް' ޕްލެޓްފޯމްގައި ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ. ޓްރަމްޕްގެ މި މެސެޖު އައިސްފައިވަނީ، މި މަޝްވަރާތަކުގައި މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރި ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު ޝެހްބާޒް ޝަރީފް، ހޯމަ ދުވަހުގެ ފަތިހު އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވިފައިވާކަން އިއުލާނު ކުރެއްވިތާ ކުޑަވަގުތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގަ އެވެ.

މި ފަހުމުނާމާގައި ރަސްމީކޮށް ސޮއިކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ އަންނަ ހުކުރު ދުވަހު ސްވިޒަލޭންޑްގަ އެވެ.

އެއްބަސްވުމުގެ ތަފްސީލީ މާއްދާތައް އަދި ރަސްމީކޮށް ހާމަކޮށްފައި ނުވި ނަމަވެސް، ބޮޑުވަޒީރު ޝަރީފް 'އެކްސް' ގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައި ވިދާޅުވީ، މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ލުބުނާން ހިމެނޭހެން ހުރިހާ ފްރަންޓްލައިންތަކެއްގައި ކުރިއަށްދާ އަސްކަރީ ހަރަކާތްތައް ވަގުތުން އަދި ދާއިމީކޮށް ހުއްޓާލުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަމަށެވެ.

ފާއިތުވި ހަފުތާތަކުގައި އިޒްރޭލާއި ހިޒްބުالله އިން ޓްރަމްޕާއި އެހެނިހެން ފަރާތްތަކުން ހަމަލާތައް ހުއްޓާލުމަށް ގޮވާލި ގޮވާލުންތަކަށް އިޖާބަދީފައި ނުވުމުގެ ސަބަބުން، ލުބުނާނުގެ މައްސަލައަކީ މަޝްވަރާތަކުގައި އެންމެ ބޮޑު ހުރަހަކަށް ވެފައިވާ ކަމެކެވެ.

އީރާނުގެ ސުޕްރީމް ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ ކައުންސިލްގެ ސެކްރެޓޭރިއަޓުން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، ލުބުނާނު ހިމެނޭ ގޮތަށް ހުރިހާ ދިމާލެއްގައި ކުރިއަށްދާ ހަނގުރާމައާއި އަސްކަރީ ހަރަކާތްތައް ހޯމަ ދުވަހުގެ ރޭގަނޑުން ފެށިގެން ދާއިމީކޮށް ހުއްޓާލާނެ ކަމަށެވެ.

މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން އިޒްރޭލުން އަދި އެއްވެސް އެއްޗެއް ބުނެފައެއް ނުވެއެވެ. އިޒްރޭލުން މީގެ ކުރިން ބުނެފައިވަނީ އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ކުރިއަށްދާ މަޝްވަރާތަކުގައި އެ ގައުމުން ބައިވެރިނުވާ ކަމަށެވެ.

ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވާލުން

ދުނިޔޭގެ ތެލާއި ގޭހުގެ ސަޕްލައިގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ، އަދި މަސްތަކެއް ވަންދެން އީރާނުން ބަންދުކޮށްފައި އޮތް ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ހުކުރު ދުވަހު ހުޅުވާލާނެ ކަމަށް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި އީރާނުގެ ބަނދަރުތަކަށް އެމެރިކާއިން ކުރަމުންދިޔަ ބްލޮކޭޑް ހުއްޓާލުމަށް އަމުރުކުރައްވާފައިވާ ކަމަށްވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.

މި ހަބަރާއެކު ތެލުގެ އަގުތައް ވަނީ ދަށަށް ގޮސްފަ އެވެ. ބްރެންޓް ކްރޫޑްގެ އަގު ހޯމަ ދުވަހުގެ ވިޔަފާރި ފެށުނުއިރު 4 އިންސައްތަ ދަށަށް ދިޔައިރު، އެމެރިކާގެ ވެސްޓް ޓެކްސަސް އިންޓަމީޑިއަޓްގެ އަގު 4.6 އިންސައްތައަށް ވުރެ ބޮޑަށް ދަށަށް ދިޔަ އެވެ. އަދި އޭޝިއާގެ ހިއްސާގެ ބާޒާރުތަކަށް ވަނީ ކުރިއެރުން ލިބިފަ އެވެ.

ބައިޑަން ސަރުކާރުގެ ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓްގެ ކުރީގެ ތަރުޖަމާނު މެތިއު މިލާ ވިދާޅުވީ، ހަނގުރާމަ ފެށުމުގެ ކުރިން އޮތް ހާލަތަށް ރުޖޫއަވުމަށްޓަކައި ޓްރަމްޕް ވަނީ އީރާނަށް މުހިންމު ދޫދިނުންތަކެއް ދެއްވާފަ އެވެ.

"ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމާ މެދު ގޮތެއް ނިމޭނެ ކަމުގެ އެއްވެސް ޔަގީންކަމެއް ނެތް. އެކަމަކު އީރާނުން މިވަނީ ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދު ރަހީނުކޮށްގެން އެމެރިކާ އަތުން ބޭނުންވާ ކަންކަން ހާސިލުކުރެވިދާނެކަން ދައްކާލާފައި،" މިލާ ވިދާޅުވި އެވެ.

އީރާނުގެ ޑެޕިއުޓީ ފޮރިން މިނިސްޓަރު ކާޒިމް ޣަރީބްއާބާދީ ވިދާޅުވީ، ކުރިއަށް އޮތް 60 ދުވަހުގެ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ މުއްދަތުގައި، އީރާނާ ދެކޮޅަށް އަޅާފައިވާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކަށް ލުއި ދިނުން ހިމެނޭހެން، މިއަށްވުރެ ފުޅާ އެއްބަސްވުމަކާ މެދު މަޝްވަރާ ކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ.

އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމްގެ މައްސަލައަކީވެސް ފަހުގެ މަޝްވަރާތަކުގައި އަލިއަޅުވާލެވޭނެ ނާޒުކު މައްސަލައެއް ކަމަށް ރޮއިޓާސްއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވެއެވެ.

ފެބްރުއަރީ 28 ވަނަ ދުވަހު އެމެރިކާއާއި އިޒްރޭލުގެ ސިފައިން އީރާނަށް ހަމަލާދޭން ފެށި ފަހުން، އީރާނާއި ލުބުނާނުން އެތައް ހާސް ބަޔަކު ވަނީ މަރުވެފަ އެވެ. އީރާނުން ވަނީ އިޒްރޭލަށާއި، އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތައް ހުރި ގަލްފުގެ ގައުމުތަކަށް ހަމަލާދީފަ އެވެ. އަދި ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރުމުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ އަގުތައް ވަނީ އިންތިހާއަށް އުފުލިފަ އެވެ. މީގެ ރައްދުގައި އެމެރިކާ ސިފައިން ވަނީ އީރާނުގެ ބަނދަރުތައް ބްލޮކްކޮށްފަ އެވެ.

އީރާނު ހަނގުރާމައަކީ އެމެރިކާގެ ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ޓްރަމްޕަށާއި ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީއަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކަށް ވެފައިވާ ކަމެކެވެ. ނޮވެމްބަރު މަހުގެ މިޑްޓާމް އިންތިހާބު ކައިރިވަމުން އަންނައިރު، ތެލުގެ އަގު އުފުލުމުގެ ސަބަބުން އާންމުންގެ ނުރުހުން ވަނީ އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެފަ އެވެ. އަދި އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމް މުޅިން ހުއްޓާލަންޖެހޭނެ ކަމަށް ބުނެ ޓްރަމްޕްގެ އަމިއްލަ ޕާޓީގެ ބައެއް މެންބަރުންގެ ފަރާތުންވެސް އޭނާއަށް ވަނީ ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިވެފަ އެވެ.

ރިޕަބްލިކަން ސެނެޓަރު ލިންޑްސޭ ގްރަހަމް މި އެއްބަސްވުމަށް މަރުހަބާ ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމާ ގުޅޭގޮތުން ކުރިއަށް އޮތް މަޝްވަރާތައް ވަރަށް ގާތުން ބައްލަވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.

"އަޅުގަނޑުމެންގެ ގާނޫނު ބުނާގޮތުން، އީރާނާއެކު ވެވޭ ކޮންމެ ނިއުކްލިއާ އެއްބަސްވުމެއް ކޮންގްރެސްއަށް ފޮނުވައި، އެއަށް ވޯޓަށް އަހަންޖެހޭނެ،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

ޓްރަމްޕް ނަތަންޔާހޫއަށް ފާޑުވިދާޅުވުން

އާދީއްތަ ދުވަހު އިޒްރޭލުން ލުބުނާނަށް ދިން ހަމަލާއަކާ ގުޅިގެން، އީރާނާއި ޓްރަމްޕްގެ ފާޑުކިޔުން އިޒްރޭލަށް އަމާޒުވެފައިވީ ނަމަވެސް، މި އެއްބަސްވުން ވަނީ ކާމިޔާބުކަމާއެކު ނިންމާލާފަ އެވެ.

އީރާނާއެކު އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމަށްޓަކައި ލުބުނާނުގައި ހިންގާ އަސްކަރީ ހަރަކާތްތައް މަޑުޖައްސާލުމަށް އެމެރިކާއިން ކުރި ޑިމާންޑްތަކާ މެދު ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ އާއި ޓްރަމްޕާ ދެމެދު ވަނީ ހިޔާލުތަފާތުވުންތައް އުފެދިފަ އެވެ.

ލުބުނާނުގައި ހިންގާ އަސްކަރީ ހަރަކާތްތަކުގައި މިނިވަންކަމާއެކު އަމަލުކުރުމުގެ އިހުތިޔާރު އިޒްރޭލަށް އޮންނަންޖެހޭނެ ކަމަށް އެ ގައުމުން ބުނަމުންދާއިރު، އީރާނުން ބާރުއަޅަމުންދަނީ ލުބުނާނުގައި އެއްކޮށް ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަކީ އެއްބަސްވުމުގެ މުހިންމު ބައެއް ކަމުގަ އެވެ.

އާދީއްތަ ދުވަހު ފޯނުން ގުޅުއްވައި، ސުލްހައިގެ އެއްބަސްވުމާ ގުޅޭގޮތުން ލިބިފައިވާ ކުރިއެރުންތަކުގެ މައުލޫމާތު ޓްރަމްޕް ވަނީ ނަތަންޔާހޫއާ ހިއްސާކުރައްވާފައި ކަމަށް އިޒްރޭލުގެ އެން12 ނޫހުން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވެއެވެ.

ނިއުޔޯކް ޓައިމްސްއަށް ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި ޓްރަމްޕް ވަނީ ނަތަންޔާހޫއަކީ ވަރަށް އުނދަގޫ މީހެއް ގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރައްވާފަ އެވެ. އަދި ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު ހުރި އީރާނެއްގެ ކިބައިން އިޒްރޭލު ސަލާމަތްކޮށްދިނީތީ ނަތަންޔާހޫ އޭނާއަށް ޝުކުރުވެރިވާންޖެހޭނެ ކަމަށްވެސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ.

މި އެއްބަސްވުން އިއުލާނުކުރުމުގެ ކުރިން، އީރާނުގެ އިސް އޮފިޝަލަކު ރޮއިޓާސްއަށް މައުލޫމާތު ދެއްވި ގޮތުގައި، އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އެމެރިކާއިން ވަނީ ހިފަހައްޓާފައިވާ އީރާނުގެ 25 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ މުދާ ދޫކޮށްލުމަށް އެއްބަސްވެފަ އެވެ.

އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން އެންމެ ފަހުން އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމް އުވާލައި، އެ ގައުމުގައި ހުރި މަތީ ފެންވަރަށް މުއްސަނދިކޮށްފައިވާ ޔުރޭނިއަމްގެ ރިޒާވް ނައްތާލައި ނުވަތަ ބޭރުކުރެވޭނެއެވެ. ނަމަވެސް އީރާނުގެ އިސް އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވީ، އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އީރާނުގެ އެތެރޭގައި އެ ޔުރޭނިއަމްގެ ބާރު ދަށްކުރުމުގެ ފުރުސަތު އީރާނަށް ލިބޭނެ ކަމަށެވެ. އީރާނުން އަބަދުވެސް ބުނަމުންދަނީ އެ ގައުމުން ނިއުކްލިއާ ބޮން އުފެއްދުމަށް މަސައްކަތް ނުކުރާ ކަމަށެވެ.